Kadın tipi saç dökülmesi
Telojen effluvium (dinlenme fazı saç dökülmesi)
Bu iki kategori dışında, yaygın alopesi areata (saçkıran) ve saç kaybına sebep olan bazı genetik hastalıklar da kadınlardaki yaygın saç kaybının diğer sebepleridir. Kadın tipi saç dökülmesi ön veya tepe kısmındaki saçların azalması ve incelmesi şeklinde görünür. Genelde orta hattaki saçlarda incelme daha belirgindir.
Kadınlardaki saç dökülmesi, farklı şiddetlerde görünmekle birlikte, genellikle saç ön çizgisi korunmuş olur. Bazen özellikle menopoz sonrası dönemde erkek tipi saç dökülmesi gibi ön saç çizgisinde gerileme görülebilir.
Dinlenme fazı saç dökülmesinde genel bir saç dökülmesi söz konusudur ve hasta saçlarını tararken çok sayıda saçın dökülmesinden şikayet eder. Ön ve tepe kısmındaki saçlarda erkeklik hormonları (androjenler) duyarlılığı vardır.
Kadın tipi saç dökülmesine hormon dengesizliği sebep olabilir. Dinlenme fazı tipindeki saç dökülmesinde yoğun stresli olaylar, doğum, emzirme, ateşli hastalıklar, bazı ilaçlar ve tedaviler, doğum kontrol haplarının kesilmesi, kilo verme, yoğun diyet, kansızlık, tiroid bezi hastalıkları (guatr), genel anestezi, ameliyat, psikolojik olaylar (boşanma, yakınını kaybetme) ve fiziksel travmalar etkili olabilir.
Kadınlarda yaygın saç dökülmesi daha çok dinlenme fazı tipi şeklinde görünür ve bu durum en sık kansızlık (anemi) yüzünden başlar. Aşırı ve uzun süreli adet kanamaları, dengesiz beslenme ve vejeteryanlarda kansızlık gelişebilir.
Kadın tipi saç dökülmesinde genetik faktörlerin etkili olduğu tam olarak kanıtlanmamıştır. Tahmin edilen genetik geçiş tarzı, birçok genin etkili olması yönündedir. Yaş olarak, ergenlik dönemi sonrası başlayabilir, fakat bu tip saç dökülmesinde çoğu zaman 40-50 yaşlarında saç kaybı şikayetleri başlar.
Saç dökülmesinin özellikle travmatik olaylarda 2-5 ay sonra başlar.
Kadınlarda saç dökülmesinin nedenlerinı saptamada ilk olarak ayrıntılı muayene, çekme testi (pull test) ve saç telinin mikroskopik incelenmesi önemlidir. Hormonal dengesizlik belirtileri var ise (adet düzensizliği, tüylenme vs) kan tetkikleri ile hormon profili istenmelidir. Ayrıca kansızlık, protein kaybı ve diğer faktörlerin etkileri, farklı ve ayrıntılı kan tetkikleri ile araştırılır.
Trikogram cihazıyla saçların daha ayrıntılı incelenmesi yapılabilir. Büyüme ve dinlenme fazındaki saçların oranını hesaplarken, saç dökülmesinde teşhis ve dijital kayıtlar ile tedaviye cevabın takip edilmesi mümkün olup, daha başarılı ve bilimsel bir yaklaşım sağlanır. Tedavi tamamen sebebe dayalıdır. Kansızlık durumunda eğer demir veya vitamin eksikliği kanıtlanmışsa, demir ve vitamin eksikliği tedavi edilmelidir. Tiroid hastalığı durumunda endokrin uzmanları gözetiminde tedaviye başlanır. Aşırı diyet ve yetersiz beslenme durumunda, protein eksikliği varsa, protein replasman tedavisi verilir. Yumurtalık ve böbrek üstü bezinden salgılanan androjen hormonlarının fazlalığı tespit edilirse, anti-androjen ilaçlar verilebilir. Tedavinin diğer ayrıntıları hastanın özel durumları değerlendirilerek planlanır.
Bazı kozmetik ürünler, güneş ışını, x-ışını, sıcak, soğuk ve su, saç dokusu üzerine olumsuz etki yaparak, saçların incelmesine sebep olabilir. Sağlıklı saç teli çevresel faktörlere karşı dayanıklıdır. Hasar görmüş saçlar daha kolay şekilde kozmetik ürünlerden etkilenerek, kırılgan olur ve dökülmeye uğrar. Unutmamak gerekir ki kozmetik ürünlerin büyük bir kısmı zararsızdır. Hatta saç yapısında olumlu etkileri de olabilir.